13 april 2026: De Nobelprijs verklaard: Hoe het immuunsysteem in toom wordt gehouden.
Prof. dr. R.E.M. (René) Toes
Laboratorium voor Experimentele Reumatologie
Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)
Het immuunsysteem is een evolutionair meesterwerk. Het beschermt ons dagelijks tegen de duizenden verschillende virussen, bacteriën en andere microben die ons lichaam proberen binnen te dringen. Zonder een functionerend immuunsysteem zouden we niet overleven. Dit krachtige immuunsysteem van het lichaam moet worden gereguleerd, anders kan het onze eigen organen aanvallen. Een van de wonderen van het immuunsysteem is dan ook het vermogen om ziekteverwekkers te identificeren en te onderscheiden van de eigen cellen van het lichaam. De microben die onze gezondheid bedreigen, dragen geen eenduidig uniform – ze zien er allemaal anders uit. Veel microben hebben ook gelijkenissen met menselijke cellen ontwikkeld, als een vorm van camouflage. Hoe houdt het immuunsysteem dan bij wat het moet aanvallen en wat het moet beschermen? Waarom valt het immuunsysteem ons lichaam niet vaker aan? En als dit onverhoopt wel gebeurt, hoe kunnen we dit dan omdraaien?
Inmiddels is er veel bekend hoe het immuunsysteem wordt gereguleerd en hoe het heeft geleerd het goede te doen en het kwade te laten. In onder andere 2018 en 2025 is aan de onderzoekers die een cruciale bijdrage hebben geleverd aan het begrip hoe het immuunsysteem goed wordt afgesteld, de Nobelprijs voor geneeskunde toegekend. In deze lezing zal worden besproken hoe ze dit gedaan hebben, en wat dit heeft betekend voor de behandeling van kanker en autoimmuunziekten.
Voor meer informatie over de spreker kijk hier.