De maakbare cel: van molecuul tot leven (16 november 2026)
Prof. dr. G.H. (Gijsje) Koenderink
Bionanoscience Department
Faculteit Technische Natuurwetenschappen
TU Delft
Wat is leven? Deze fundamentele vraag houdt de mensheid al eeuwen bezig, maar is ook heel actueel in de wetenschap. Wetenschappers bewandelen momenteel twee verschillende routes om deze vraag te beantwoorden. De eerste route is om het genoom van de meest simpele bacterie op aarde te reduceren tot op het punt dat de bacterie nog net levensvatbaar is. Het Craig Venter-instituut is er langs die weg in geslaagd om een minimale synthetische cel (JCVI-syn3A) te bouwen met slechts 493 genen die in staat is tot robuuste groei en celdeling. Helaas blijft deze synthetische cel, hoe simpel ook, nog steeds veel te complex om te begrijpen wat de onderliggende principes van leven zijn. Een multidisciplinair team van Nederlandse wetenschappers onder leiding van TU Delft (zie www.evolf.life) probeert daarom een antwoord te vinden via een tegenovergestelde route: zij starten met levenloze biomoleculen en proberen daaruit een levende synthetische cel te bouwen. Hierbij hanteren ze als einddoel de belangrijkste eigenschappen van leven: autonome groei, replicatie, en cel-cel communicatie. Deze aanpak bouwt voort op eerder onderzoek waarbij zij reeds cellulaire modules hebben ontworpen voor een minimaal genoom, metabolisme en celdeling. Deze lezing zal een beeld schetsen van de status en plannen voor dit ambitieuze onderzoek dat natuurkunde, biochemie, en laboratorium-evolutie samenbrengt om te begrijpen hoe leven ontstaat uit levenloze moleculen.
Voor meer informatie over de spreker kijk hier.