Kennismakingslezing (21 september 2026)
Deze Kennismakingslezing is voor iedereen (leden, introducés en niet-leden) gratis toegankelijk in theater Diligentia, of thuis te volgen via de livestream. Het bestuur hoopt zo nieuwe leden te werven en nodigt leden uit om belangstellenden mee te nemen. Het is niet mogelijk plaatsen te reserveren, vol = vol!
Het Antikythera Mechanisme: de 2000 jaar Oud-Griekse astronomische computer
Prof. dr. M.A.M. (Rien) van de Weijgaert
Kapteyn Instituut
Rijksuniversiteit Groningen
Een van de meest tot de verbeelding sprekende voorwerpen uit de antieke Oudheid is het Antikythera Mechanisme: ‘s werelds oudste computer. Minstens 1300 jaar voordat de eerste Europese klokken verschenen, bleken de oude Grieken in staat te zijn geweest een verbluffend complex mechanisch klokwerk te maken. De minstens 32 tandwielen vertaalden de astronomische kennis van de Oudheid in een mechanisch model. Het volgde de gang van maan, zon en waarschijnlijk de vijf toen bekende planeten aan de hemel, volgens de toenmalig nieuwste inzichten van de Hellenistische astronomie.
Bij toeval in 1900 gevonden door sponsduikers op een oud-Romeins scheepswrak bij het eilandje Antikythera, heeft het bijna een eeuw geduurd voordat het bronzen instrument zijn geheimen definitief prijs begon te geven. State-of-the-art technologisch onderzoek heeft geleid tot de ontsluiting van de constructie van het apparaat, terwijl de ontcijfering van de vele opschriften heeft geleid tot een ingrijpend beter begrip van werking en gebruik.
Toch blijven nog vele vragen over het doel en de oorsprong onbeantwoord. Duidelijk is dat onze ideeën omtrent de wetenschappelijke en technologische kennis en de rol van technische innovatie in de Oudheid danig moeten worden bijgesteld. De verscheidene aspecten van de lezing worden inzichtelijk begeleid door de prachtige mechanische en werkende reconstructie van het volledige Antikythera mechanisme door Wim Horseling.
Voor meer informatie over de spreker kijk hier.
De Kennismakingslezing is voor iedereen gratis toegankelijk en/of te volgen via de livestream.