Het in-vitro kweken van menselijk weefsel (5 oktober 2026)
Prof. dr. S.M. (Susana) Chuva de Sousa Lopes
Afdeling Anatomie en Embryologie
Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden
Het menselijk lichaam bestaat uit miljarden cellen die hun oorsprong vinden in de fusie van een eicel en een spermacel. Hoe ontwikkelt deze ene cel zich tot een complex organisme? En hoe behouden cellen tijdens die ontwikkeling én op volwassen leeftijd hun identiteit en positie, zodat organen goed blijven functioneren?
In deze lezing neem ik u mee in de wetenschappelijke zoektocht naar het in vitro (in het laboratorium) nabootsen van weefsel- en orgaanvorming. Ik bespreek hoe de ontwikkeling van pluripotente stamcellen—cellen die zich kunnen differentiëren tot vrijwel elk celtype—nieuwe mogelijkheden heeft geopend. Daarnaast komen organoïden aan bod: miniatuurversies van organen die in het lab worden gekweekt en belangrijke inzichten bieden in ontwikkeling, gezondheid en ziekte. Ook ga ik in op de rol van microfluïdics, een technologie waarmee de aan- en afvoer van stoffen nauwkeurig kan worden gecontroleerd. Dit stelt onderzoekers in staat om groei te bevorderen en complexere weefsels te vormen. Deze innovaties dragen bij aan mogelijke toepassingen in de regeneratieve geneeskunde, zoals het herstellen of vervangen van beschadigd weefsel, en aan het bestuderen van ziektemodellen die helpen bij het ontwikkelen van nieuwe behandelingen.
Tot slot bespreek ik een fundamentele ethische vraag: als het ooit mogelijk wordt om een volledig menselijk embryo in het laboratorium te creëren, waar ligt dan de grens? Deze ontwikkeling dwingt ons na te denken over de wetenschappelijke, maatschappelijke en morele kaders van dit snel evoluerende onderzoeksveld.
Voor meer informatie over de spreker kijk hier.